Minds are like parachutes, they only function when open

Thomas Dewar (1864-1930)

 

“We willen leren uit onze getroebleerde geschiedenis, maar hoe doen we dat het best? Een belangrijk richtsnoer: we vertrekken best van een kritische kennis van het verleden, het verleden dat weerbarstig en complex is. Alleen zo kunnen we jongeren voorbereiden op hun rol in het weerbarstige en meerstemmige heden.”
Maarten Van Alstein

Verleden, heden en toekomst

In het vak geschiedenis zoeken we met de leerlingen steeds naar de samenhang tussen verleden, heden en toekomst.

We proberen dit te doen door de leerlingen kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes bij te brengen. Ook al vertrekken we uit het verleden, altijd opnieuw maken we de link naar de leefwereld van onze leerlingen vandaag. We geven dus geen geschiedenis omwille van het verleden, maar geschiedenis gericht op de toekomst. 

Historisch vaardig worden

Het is belangrijk dat leerlingen antwoorden kunnen vinden op nieuwe situaties. Daarom zijn de lessen geschiedenis veel minder gericht op kennisoverdracht maar veel meer op het aanleren van vaardigheden als chronologisch ordenen, het verschil zoeken tussen continuïteit en verandering, het herkennen van samenhang. Leerlingen worden steeds vaardiger in het oplossen van problemen door het toepassen van kennis en inzichten. 

Recurrenties

Het verleden moet eerst geduid kunnen worden. De geschiedenisleraar zal met de leerlingen een probleem leren situeren in de historische context van tijd, ruimte en in het geheel van mogelijke vormen van sociaal zijn (socialiteit). We noemen dit in het vak geschiedenis het historisch referentiekader. 

Zo wordt het regelmatig terugkerende in het menselijk gedrag duidelijk. Dit gedrag kan door de leerlingen beoordeeld en afgewogen worden tegenover democratische en emancipatorische maatstaven zoals de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. 

Om leerlingen te betrekken bij het verleden, het heden en de toekomst maken we in de lessen geschiedenis veel gebruik van historische en actuele bronnen, worden er verhalen verteld, en wordt er gediscussieerd of een rollenspel uitgeprobeerd. 

Omdat de wereld maakbaar is

Als we in de lessen geschiedenis proberen historisch bewuste burgers te vormen, dan is dat zeker niet waardevrij. We proberen de leerlingen vanuit onze lessen geschiedenis duidelijk te maken dat de wereld maakbaar is en dat ook zij mee de toekomst van onze wereld bepalen.

Nieuwe eindtermen vanaf 2019

De nieuw eindtermen geschiedenis zijn opgebouwd volgens deze vier funderende doelen:

  1. Historische fenomenen situeren in een historisch referentiekader;
  2. Kritisch reflecteren met en over historische bronnen;
  3. Tot beargumenteerde historische beeldvorming komen vanuit verschillende perspectieven;
  4. Over de complexe relatie tussen verleden, heden en toekomst reflecteren en deze duiden.

Deze doelen zullen doorheen de drie graden aan bod komen en verder versterkt worden.